Kürt Yazar Sîdar Jîr’in Lis Yayınları’ndan çıkan yeni kitabı
“Handa” okuyucuyla buluştu. Handa’da kadının ruhunu yazdığını belirten
Jîr, “Dilimize inatla sahip çıkmalıyız. Dil giderse her şey gider” diye
konuştu.
YENİ ÖZGÜR POLİTİKA
24 Nisan 2018 Salı | Kültür-Sanat
Kürt Yazar Sîdar Jîr, Kürtçe kitapların az
okunmasının doğrudan eğitim ile alakalı olduğunu belirterek, “Eğitim
olsa onlarca yazar ve yayınevleri daha iyi iş yapar. Eğitim olmadığı
için her daim bu durum sınırlı kaldı. Evet bir aşamaya kadar geliyor ama
orada kalıyor. Onun dışında Kürtçeye yönelik tutum, bunu daha çok
azaltıyor” dedi.
Kürtçe için inatçı olmalıyız
Mezopotamya Ajansından Sadiye Eser’e konuşan Jîr, Kürtlerin dillerine sahip çıkma noktasında inatçı olması gerektiğini belirtti ve ekledi: “Çünkü elimizde sadece dil var. Dil giderse, her şey gider. İngilizler Hindistan’ı işgal ettikleri zaman ‘Bellerini kıracağız’ diyorlar. Nedir bu? Dilleridir. ‘Dillerini yok etsek tamamdır’ diyor. Yani dilin olmayışı büyük bir problemdir. Dil giderse her şey gidebilir. Bizim dilimizin yok olmasını engelleyen inadımız ve dengbêjlerimizdir. Yoksa biz de diğer halklar gibi eriyip gidebilirdik.”
Güçlü yazmalıyız
Kürtçe okunan kitap sayısının basılan kitap sayısından az olmasına değinen Jîr şunları belirtti: “Bu kendi kalemine karşı olan saygısızlığın kendisidir. Belki hepsini okumaya fırsatımız yoktur. Ama bu fotoğraf ile karşılaşmamak için hepimizin okuması gerekir ve okutmamız gerekir. Bu da biraz zaman ister. Eğitim, yol yöntem izleyerek bunu yapmalıyız. Tabi insanın kendi kendini de eğitmesi gerekir. Bugün Bakur’da 300 Kürt yazarı var diyelim. Bakıyorsun 200 kitap okunmuş. Ya da 500 okunmuş. Bu doğru bir şey değil. Kürt öğrencilerden de şikâyet edemeyiz. Onlara da iyi bir şey sunulmuyor. Eğer iyi şeyler sunulursa, onların tercihi de Kürtçe olur. Tercihlerinin Kürtçe olması için Kürt yazarlar olarak gerçekten güçlü yazmalıyız. Roman, hikâye, şiirler, araştırma, edebiyat ve dil ile alakalı olan her şeyi, Türkler, Araplar ve Farslardan daha iyi yazmalıyız. Yoksa Kürt okuyucular Kürtçeye yüzünü dönmez. Mesele biraz budur.”
Kürtçe az okunuyor
Doğrudan elimizin altında olan birçok şeyin okunabileceğini sözlerine ekleyen Jîr, “Birçok dilde okuyabilirsin ama önceliğin kendi dilindeki kitap olmalıdır. Senin dilinde değilse öncelik verdiğin kitap asıl sorun o zaman başlıyor. O zaman sorun daha da büyüyor. Bunun için bir ‘Handa’ olmalı. Bu noktada Kürt basınının omuzlarına çok şey düşüyor. Yılda 50 kitabı öne çıkartabilir. Belki bizim de haberimiz yok ne kadar iyidir. Ama basının işi daha zor. Onlar öne çıkarmalılar. Birçok Kürtçe eser, dünya eserleri düzeyindedir. Ancak ne yazık ki okuma düzeyleri çok düşük” diye belirtti.
Kadın psikolojisini yazdım
Kitabı “Handa”ya ilişkin bir kadının ruhunu yazmanın zorluklarını anlatan Jîr, şöyle devam etti: “Bir Kürt yazar erkek için, Kürt toplumunda ben en zor olanını seçmişim. Ben bir kadının ruhunu anlatmaya çalışıyorum. Ne kadar başarılıyım bunu okuyucuya bırakmak gerekir. Başarılıyım ya da değilim diyemem. Elimden geleni yapmaya çalıştım. Ne kadar başarılı ya da başarısız olduğunu okuyucuya bırakmak gerekir. Ama bunu rahatlıkla söyleyebilirim ki elimden geleni yaptım. Bir işçiyi, öğrenciyi, erkeği çok rahat yazabilirsin. Ama bu şekilde bir Kürt erkeğinin, Kürt toplumunda kadın psikolojisini anlatmaya çalışıp yazması zordur. Bana göre her zaman sorun olan şey kadın karakterlerine cinsiyetçi bir obje olarak yer verilmesidir. Zayıf, kötü, yardımcı karakter olarak gösteriliyordu. Ben bunu Handa kitabında kırdığımı söyleyebilirim. Çünkü benim yarattığım karakter kadın kahraman olarak ön planda. Hatta onun özgürlüğü de ön plandadır. Kendi özgürlüğüne ulaşma çabası öndedir. Bedeni başka bir şey. İnsanın bedeni benim neyse onun da odur. Cinsiyeti ya da erkek gözüyle bakmadım. Beni en çok mutlu eden Handa kitabında başka bir şey var. Onda sen bir ülkeyi, kültürü, tarihi, mitolojiyi senin için güzel olan bir şey üzerinde anlatıyorsun. Ben bir kadının ruhu üzerine yazdım.”
KÜLTÜR SERVİSİ
Kürtçe için inatçı olmalıyız
Mezopotamya Ajansından Sadiye Eser’e konuşan Jîr, Kürtlerin dillerine sahip çıkma noktasında inatçı olması gerektiğini belirtti ve ekledi: “Çünkü elimizde sadece dil var. Dil giderse, her şey gider. İngilizler Hindistan’ı işgal ettikleri zaman ‘Bellerini kıracağız’ diyorlar. Nedir bu? Dilleridir. ‘Dillerini yok etsek tamamdır’ diyor. Yani dilin olmayışı büyük bir problemdir. Dil giderse her şey gidebilir. Bizim dilimizin yok olmasını engelleyen inadımız ve dengbêjlerimizdir. Yoksa biz de diğer halklar gibi eriyip gidebilirdik.”
Güçlü yazmalıyız
Kürtçe okunan kitap sayısının basılan kitap sayısından az olmasına değinen Jîr şunları belirtti: “Bu kendi kalemine karşı olan saygısızlığın kendisidir. Belki hepsini okumaya fırsatımız yoktur. Ama bu fotoğraf ile karşılaşmamak için hepimizin okuması gerekir ve okutmamız gerekir. Bu da biraz zaman ister. Eğitim, yol yöntem izleyerek bunu yapmalıyız. Tabi insanın kendi kendini de eğitmesi gerekir. Bugün Bakur’da 300 Kürt yazarı var diyelim. Bakıyorsun 200 kitap okunmuş. Ya da 500 okunmuş. Bu doğru bir şey değil. Kürt öğrencilerden de şikâyet edemeyiz. Onlara da iyi bir şey sunulmuyor. Eğer iyi şeyler sunulursa, onların tercihi de Kürtçe olur. Tercihlerinin Kürtçe olması için Kürt yazarlar olarak gerçekten güçlü yazmalıyız. Roman, hikâye, şiirler, araştırma, edebiyat ve dil ile alakalı olan her şeyi, Türkler, Araplar ve Farslardan daha iyi yazmalıyız. Yoksa Kürt okuyucular Kürtçeye yüzünü dönmez. Mesele biraz budur.”
Kürtçe az okunuyor
Doğrudan elimizin altında olan birçok şeyin okunabileceğini sözlerine ekleyen Jîr, “Birçok dilde okuyabilirsin ama önceliğin kendi dilindeki kitap olmalıdır. Senin dilinde değilse öncelik verdiğin kitap asıl sorun o zaman başlıyor. O zaman sorun daha da büyüyor. Bunun için bir ‘Handa’ olmalı. Bu noktada Kürt basınının omuzlarına çok şey düşüyor. Yılda 50 kitabı öne çıkartabilir. Belki bizim de haberimiz yok ne kadar iyidir. Ama basının işi daha zor. Onlar öne çıkarmalılar. Birçok Kürtçe eser, dünya eserleri düzeyindedir. Ancak ne yazık ki okuma düzeyleri çok düşük” diye belirtti.
Kadın psikolojisini yazdım
Kitabı “Handa”ya ilişkin bir kadının ruhunu yazmanın zorluklarını anlatan Jîr, şöyle devam etti: “Bir Kürt yazar erkek için, Kürt toplumunda ben en zor olanını seçmişim. Ben bir kadının ruhunu anlatmaya çalışıyorum. Ne kadar başarılıyım bunu okuyucuya bırakmak gerekir. Başarılıyım ya da değilim diyemem. Elimden geleni yapmaya çalıştım. Ne kadar başarılı ya da başarısız olduğunu okuyucuya bırakmak gerekir. Ama bunu rahatlıkla söyleyebilirim ki elimden geleni yaptım. Bir işçiyi, öğrenciyi, erkeği çok rahat yazabilirsin. Ama bu şekilde bir Kürt erkeğinin, Kürt toplumunda kadın psikolojisini anlatmaya çalışıp yazması zordur. Bana göre her zaman sorun olan şey kadın karakterlerine cinsiyetçi bir obje olarak yer verilmesidir. Zayıf, kötü, yardımcı karakter olarak gösteriliyordu. Ben bunu Handa kitabında kırdığımı söyleyebilirim. Çünkü benim yarattığım karakter kadın kahraman olarak ön planda. Hatta onun özgürlüğü de ön plandadır. Kendi özgürlüğüne ulaşma çabası öndedir. Bedeni başka bir şey. İnsanın bedeni benim neyse onun da odur. Cinsiyeti ya da erkek gözüyle bakmadım. Beni en çok mutlu eden Handa kitabında başka bir şey var. Onda sen bir ülkeyi, kültürü, tarihi, mitolojiyi senin için güzel olan bir şey üzerinde anlatıyorsun. Ben bir kadının ruhu üzerine yazdım.”
KÜLTÜR SERVİSİ
YENİ ÖZGÜR POLİTİKA
HABER |
KÜLTÜR-SANAT |
KADIN |
TOPLUM-YAŞAM |
DİZİ |
FORUM |
DÜNYA |
KURDÎ |
KIRMANCKÎ |
YAZARLAR |
POLİTİKART |
İLETİŞİM |
KUNYE |
REKLAM
Telefon:+ 49 6102 367690 Fax: + 49 6102 367696 Bilgi:info@yeniozgurpolitika.org Haber:haber@yeniozgurpolitika.org
© 2016 Yeni Özgür Politika. All rights reserved.
Telefon:+ 49 6102 367690 Fax: + 49 6102 367696 Bilgi:info@yeniozgurpolitika.org Haber:haber@yeniozgurpolitika.org
© 2016 Yeni Özgür Politika. All rights reserved.
Yorumlar
Yorum Gönder